फोर्टचे नाव आता अस्तित्वात नसलेल्या किल्ल्यावरून आहे. बॉम्बे कॅसलच्या भिंती गव्हर्नर चार्ल्स बून यांच्या काळात 1 जून 1716 रोजी पूर्ण झाल्या, आणि दीडशे वर्षे इंग्रजी शहर त्यांच्या आत राहिले. 1862 ते 1864 दरम्यान गव्हर्नर बार्टल फ्रियर यांच्या काळात त्या पाडल्या गेल्या — शहर त्यांच्यापेक्षा मोठे झाले होते, आणि मोकळी जमीन तटबंदीपेक्षा भूखंड म्हणून अधिक मोलाची होती.
त्या जमिनीवर जे उभे राहिले तेच सर्वजण फोटो काढतात ते बॉम्बे. ओव्हलकडेची गॉथिक रिव्हायव्हल रांग — उच्च न्यायालय, विद्यापीठ, राजाबाई टॉवर, जुने सचिवालय — भिंती पडल्यानंतरच्या दशकांत बांधली गेली. किल्ल्याचा चर्च गेट जिथे होता तिथे 1864 मध्ये फ्लोरा फाउंटन उभे राहिले. मध्यभागी जुन्या बॉम्बे ग्रीनवर एल्फिन्स्टन सर्कल, आताचे हॉर्निमन सर्कल गार्डन्स, आखले गेले.
काळा घोडा हे नाव चौकात उभ्या असलेल्या सातव्या एडवर्डच्या अश्वारूढ पुतळ्यावरून आहे, जो 1965 मध्ये हलवला गेला. नाव राहिले. आता हा शहराचा कला परिसर आहे: जहांगीर, एनजीएमए, संग्रहालय, गॅलऱ्या, आणि 1999 पासून दर फेब्रुवारीत काळा घोडा कला महोत्सव.
कार्यालये, न्यायालये आणि संस्था
मध्यवर्ती बँक, शेअर बाजार, न्यायालय आणि विद्यापीठ| नाव | कुठे | कशासाठी ओळखले जाते |
|---|---|---|
| मुंबई उच्च न्यायालय 1862 | फोर्ट, ओव्हल मैदानाशेजारी | 1862 मध्ये स्थापना. सध्याची गॉथिक रिव्हायव्हल इमारत कर्नल जेम्स फुलर यांच्या रचनेनुसार 1871 ते 1878 दरम्यान बांधली गेली आणि तिथे पहिले कामकाज 10 जानेवारी 1879 रोजी झाले. वांद्रे कुर्ला संकुलात स्थलांतराची घोषणा झाली आहे. |
| भारतीय रिझर्व्ह बँक 1935 | मिंट रोड, फोर्ट | भारताची मध्यवर्ती बँक. मध्यवर्ती कार्यालय टाउन हॉलमागे आहे; देशाचे पतधोरण याच रस्त्यावरून ठरते. |
| BSE Limited 1875 | दलाल स्ट्रीट, फोर्ट | आशियातील सर्वात जुना शेअर बाजार. इमारत होण्यापूर्वी वडाच्या झाडाखाली व्यवहार करणाऱ्या दलालांवरून दलाल स्ट्रीट हे नाव पडले. |
| मुंबई विद्यापीठ 1857 | फोर्ट परिसर, एम. जी. रोड | भारतातील तीन सर्वात जुन्या विद्यापीठांपैकी एक. राजाबाई टॉवर आणि दीक्षांत सभागृह याच परिसरात आहेत. |
| एशियाटिक सोसायटी ऑफ मुंबई 1804 | टाउन हॉल, हॉर्निमन सर्कल | टाउन हॉलमधील शहरातील सर्वात जुनी विद्वत संस्था आणि संदर्भ ग्रंथालय. त्याच्या पायऱ्या मुंबईतील सर्वाधिक चित्रित ठिकाणांपैकी आहेत. |
| छत्रपती शिवाजी महाराज टर्मिनस 1888 | फोर्ट | युनेस्को जागतिक वारसा इमारत आणि मध्य रेल्वेचे मुख्यालय. अजूनही कार्यरत टर्मिनस, केवळ स्मारक नव्हे. |
| मुंबई समाचार 1822 | हॉर्निमन सर्कल, फोर्ट | भारतातील सर्वात जुने सलग प्रकाशित होणारे वृत्तपत्र, गुजराती, आजही सर्कलवरच्या लाल इमारतीतून निघते. |
| बॅलार्ड इस्टेट | पूर्व फोर्ट, गोदीच्या दिशेने | भरावाच्या जमिनीवर उभारलेला जहाजवाहतूक, फ्रेट फॉरवर्डिंग आणि कस्टम परिसर. एडवर्डियन, बैठ्या इमारती आणि सहानंतर शांत. |
| भारत सरकार टांकसाळ | शहीद भगतसिंग रोड, फोर्ट | मिंट रोडचे नाव त्यावरून आहे. मुंबईत आजही नाणी पाडली जातात. |
| जनरल पोस्ट ऑफिस | सीएसएमटीजवळ, फोर्ट | विजापूरच्या गोलघुमटाच्या धर्तीवरच्या घुमटाखालील शहराचे मुख्य टपाल कार्यालय. |
कला आणि पुस्तके
कलादालने, पुस्तकांची दुकाने आणि फुटपाथवरचा व्यापार| नाव | कुठे | कशासाठी ओळखले जाते |
|---|---|---|
| जहांगीर आर्ट गॅलरी 1952 | काळा घोडा | शहरातील सर्वात प्रसिद्ध कलादालन; प्रवेश मोफत. |
| नॅशनल गॅलरी ऑफ मॉडर्न आर्ट 1996 | काळा घोडा | जुन्या सर कावसजी जहांगीर हॉलमध्ये. |
| Natesan’s Antiqarts 1930 चे दशक | जहांगीर आर्ट गॅलरी, काळा घोडा | कांस्य, शिल्पे आणि पुरावस्तू. |
| Kitab Khana 2011 | सोमय्या भवन, फ्लोरा फाउंटन, फोर्ट | कॅफे असलेले मोठे स्वतंत्र पुस्तकांचे दुकान; शहराचा मुख्य साहित्यिक पत्ता. |
| फ्लोरा फाउंटनचे फुटपाथवरचे पुस्तकविक्रेते | फ्लोरा फाउंटन, फोर्ट | जुनी आणि उरलेली पुस्तके; अजूनही चाळण्यासारखी. |
| Furtados 1865 | काळबादेवी आणि फोर्ट | वाद्ये आणि स्वरलिपी; भारतातील सर्वात जुन्या संगीत दुकानांपैकी. |
खरेदी
जुनी दुकाने, बाजार आणि डिझायनर घराणी| नाव | कुठे | कशासाठी ओळखले जाते |
|---|---|---|
| द बॉम्बे स्टोअर 1905 | सर पी. एम. रोड, फोर्ट | बॉम्बे स्वदेशी को-ऑपरेटिव्ह स्टोअर्स म्हणून स्थापन; भारतीय हस्तकला, गृहसजावट आणि भेटवस्तू. |
| Akbarallys 1897 | फोर्ट आणि चेंबूर | शहरातील सर्वात जुन्या डिपार्टमेंट स्टोअर नावांपैकी एक. |
| क्रॉफर्ड मार्केट 1869 | लोकमान्य टिळक मार्ग, फोर्ट | गॉथिक छताखाली फळे, भाजीपाला आणि आयात माल; उठावशिल्पे लॉकवूड किपलिंग यांची. |
| क्रॉफर्ड मार्केटच्या सौंदर्यप्रसाधनांच्या गल्ल्या | फोर्ट | आयात आणि देशी सौंदर्यप्रसाधने बाजारभावात. |
| Ensemble 1987 | लायन गेट, काळा घोडा | भारतातील पहिले बहु-डिझायनर दालन; भारतीय कूतूरसाठी आजही मानक पत्ता. |
| Sabyasachi | हॉर्निमन सर्कल, फोर्ट | कोलकात्याच्या पेढीचे मुंबईतील मुख्य दालन; वधूचे आणि रेडी-टू-वेअर. |
फोर्ट येथे खाणे
हा परिसर ज्यांच्यावर चालतो ती पारशी आणि इराणी भोजनालये| नाव | कुठे | कशासाठी ओळखले जाते |
|---|---|---|
| Britannia & Co. 1923 | वेकफिल्ड हाऊस, बॅलार्ड इस्टेट | इराणी बारबेरीचा बेरी पुलाव; ज्यासाठी लोक शहर ओलांडून येतात तो पदार्थ. |
| Jimmy Boy 1925 | विकास बिल्डिंग, बँक स्ट्रीट, फोर्ट | लगन नु भोणू — संपूर्ण पारशी लग्नाची मेजवानी — रोज वाढली जाते. |
| Ideal Corner | गनबो स्ट्रीट, फोर्ट | कार्यालयीन गल्लीतील लहान पारशी दुपारच्या जेवणाचे दालन; बुधवारी धनसाक. |
| Cafe Military 1933 | अली चेंबर्स, मेडोज स्ट्रीट, फोर्ट | साध्या, न बदललेल्या प्रकारचा इराणी कॅफे; खिमा पाव, भाजी, बिअर. |
| Cafe Universal 1921 | फोर्ट, सीएसटीजवळ | संगमरवरी टेबले, कॉन्टिनेंटल मेन्यू, बिअर. |
| Yazdani Bakery & Restaurant 1953 | कावसजी पटेल स्ट्रीट, फोर्ट | लाकडावरची भट्टी, बेंटवूड खुर्च्या; ब्रून मस्का, आल्याची बिस्किटे, ॲपल पाय. |
| Ripon Club 1884 | इवार्ट हाऊस, फोर्ट | सभासदांचा क्लब ज्याचा बुधवारचा धनसाक शहराच्या खाद्य दिनदर्शिकेचा भाग आहे. |
| क्लबची भोजनदालने | फोर्ट, चर्चगेट, कुलाबा | विलिंग्डन, बॉम्बे जिमखाना, सीसीआय आणि रिपन क्लब — सर्व जुना कॉन्टिनेंटल मेन्यू शिजवतात. |
| Trishna 1965 | साईबाबा मार्ग, काळा घोडा | किनारपट्टीचे आणि मंगलोरी सागरी खाद्य; बटर गार्लिक क्रॅबसाठी जगभर प्रसिद्ध. |
| Khyber 1958 | काळा घोडा | कलाकृतींनी भरलेल्या दालनात वायव्य सरहद्दीचा स्वयंपाक; मुंबईतील भव्य जुन्या उपाहारगृहांपैकी एक. |
| Apoorva | वास्ता हाऊस, फोर्ट | साध्या वरच्या मजल्यावरच्या दालनात मंगलोरी सागरी खाद्य; खेकडा, कोळंबी गस्सी, नीर डोसा. |
| Mahesh Lunch Home 1977 | कावसजी पटेल स्ट्रीट, फोर्ट | मंगलोरी किनारपट्टीचे; खेकडा, बोंबील, कोळंबी कोळीवाडा. |
| Hotel Deluxe | फोर्ट | मलबार आणि केरळी स्वयंपाक; पराठा, फिश करी, बिर्याणी. |
| आनंद भवन | फोर्ट | कार्यालयांजवळचे दक्षिण भारतीय शाकाहारी. |
| फोर्टमधील केरळी कँटीन | फोर्ट आणि बॅलार्ड इस्टेट | कार्यालयीन गर्दीला जेवू घालणारी दुपारची कँटीन, यादीत नसलेली आणि स्वस्त. |
| गोवन आणि मंगलोरी कँटीन | फोर्ट, धोबी तलाव | कॅथलिक कार्यालयीन लोकसंख्येला जेवू घालणारी लहान दालने. |
| Chetana 1946 | काळा घोडा | पुस्तकांचे दुकान आणि हस्तकला दालन जोडलेली गुजराती आणि राजस्थानी थाळी. |
| भगत ताराचंद 1892 | काळबादेवी आणि फोर्ट | बाजार परिसरात पंजाबी आणि सिंधी जेवण; साधे दालन, मोठे प्रमाण. |
| Flora Restaurant | फोर्ट | फोर्टमधील कार्यालयीन दुपारच्या जेवणासाठी रोजचे इंडियन-चायनीज. |
| आराम वडापाव 1939 | कॅपिटल सिनेमा बिल्डिंग, सीएसएमटीसमोर, फोर्ट | मुंबईतील सर्वात जुन्या वडापाव दुकानांपैकी एक; पिठात हळद नाही. |
| कॅनन पावभाजी 1980 चे दशक | सीएसएमटीसमोर, फोर्ट | स्थानकाशेजारचा फुटपाथ स्टॉल; जलद, स्वस्त, सातत्याने चांगला. |
| Badshah Cold Drinks 1905 | क्रॉफर्ड मार्केटसमोर, फोर्ट | बाजारासमोरचे फालुद्याचे दुकान, शतकाहून जुने. |
| काळा घोडा आणि फोर्टच्या गाड्या | फोर्ट | कार्यालयांना सेवा देणाऱ्या सँडविच आणि वडापावच्या गाड्या. |
| La Folie 2014 | काळा घोडा | भारतात दुर्मीळ अशा दर्जाचे चॉकलेट आणि आँत्रेमे काम. |
जाणून घेण्यासारखे
- आठवड्याच्या शेवटी फोर्ट रिकामे होते. ते आधी कार्यालयीन क्षेत्र आहे.
- काळा घोडा कला महोत्सव दर फेब्रुवारीत नऊ दिवस चालतो आणि संपूर्ण परिसर वाहनांसाठी बंद होतो.
- अनेक पारशी भोजनालये फक्त दुपारचे जेवण देतात आणि चार वाजता बंद होतात.
- सीएसएमटी, चर्चगेट आणि फोर्ट एकमेकांपासून चालत जाण्याच्या अंतरावर आहेत.
- ओव्हलकडेची गॉथिक रांग आणि व्हिक्टोरियन व आर्ट डेको समूह युनेस्को जागतिक वारसा यादीत आहेत.
- क्रॉफर्ड मार्केट हा घासाघीस करण्याचा बाजार आहे; पहिली किंमत खरी किंमत नसते.
या साइटवरील संबंधित पाने
सध्याची स्थिती तपासा
दुकाने बंद होतात, स्वयंपाकघरे हात बदलतात आणि पत्ते बदलतात. हे नवीन टॅबमध्ये शोध उघडतात.
या पानाविषयी.हे प्रकाशित माहितीवरून तयार केलेले स्वतंत्र संदर्भ पान आहे, 2026 पर्यंतच्या माहितीनुसार. WelcomeToMumbai.in इथे नमूद केलेल्या कोणत्याही दुकान, उपाहारगृह किंवा संस्थेशी संबंधित नाही, कोणतेही कमिशन घेत नाही आणि क्रमवारी किंवा शिफारस करत नाही. जाण्यापूर्वी पत्ते आणि वेळा तपासून घ्या.
नावे आणि ट्रेडमार्क त्यांच्या मालकांचे आहेत.